تبلیغات
ایرانیان - اولین مدرسه ی ایران (دارالفنون ) (2)
ایرانیان
چو ایران مباشد تن من مباد

 

رشته‌های درسی مدرسه دارالفنون

رشته‌های درسی مدرسه دارالفنون و تعداد شاگردان آن در بدو تأسیس به قرار زیر بوده و هر رشته در مكان خاصی از ساختمان مستقر بوده است:

رشته مهندسی 12 نفر

 

رشته طب و جراحی 20 نفر

 

  رشته فیزیك و شیمی و داروسازی 7 نفر

 

  رشته معدن شناسی 5 نفر

 

  رشته توپخانه 26 نفر

 

  رشته پیاده‌نظام 39 نفر

 

  رشته سواره نظام 5 نفر

 

  جمع 114 نفر

 

  در سال 1307 هـ.ق كه لرد كرزن به ایران آمد، عده شاگردان را 387 نفر به قرار زیر ثبت كرده است:

 

  رشته‌های سه گانه: توپخانه، پیاده‌نظام و سواره نظام 75 نفر

 

  رشته‌های مختلف علم و فن 140 نفر

 

  رشته‌های زبان فرانسه 45 نفر

 

رشته زبان انگلیسی 37 نفر

 

  رشته زبان روسی 10 نفر

 

رشته نقشه‌كشی (نقشه‌برداری) 80 نفر

 

جمع 387 نفر

شاگردان شعبه‌های مختلف دارالفنون، لباس مخصوص به خود داشتند و با اجازه شاه به مدرسه راه می‌یافتند. سالی دو دست لباس تابستانی و زمستانی به رایگان به آنها داده می‌شد ونهار را نیز به خرج مدرسه در آنجا می‌خوردند. شاگردان كمك هزینه تحصیلی یا مقرری دریافت می‌كردند و به شاگردان خوب انعام نیز داده می‌شد، ولی مقرری شاگردان از سال 1276 هـ.ش قطع شد. مدرسه، طبیب مخصوص نیز برای درمان شاگردان گمارده بود.

دوره مدرسه دارالفنون

پس از پایان دوره تحصیلی هر رشته از محصلین امتحان به عمل می‌آمد و در صورت توفیق نام آنان جزو فارغ‌التحصیلان آن رشته اعلام می‌شد. جشن فارغ‌التحصیلی رشته‌های درسی با مراسم خاصی برگزار می‌شد و شخص شاه فرمان (دانشنامه) فارغ‌التحصیلان را به آنها می‌داد و این جشن با عنوان “سلام امتحان” شهرت داشت. با در نظر گرفتن اینكه اولین سلام امتحان در سال 1275 هـ.ق (1135 هـ.ش) برگزار شد، دوره مدرسه را برای رشته طب می‌توان هفت سال دانست.
دانشنامه فارغ‌التحصیلان مدرسه غالباً عبارت از حكمی بود كه سه مطلب فراغت از تحصیل، دریافت یك قطعه نشان طلا و تعیین شغل و حقوق در آن گنجانده می‌شد. در مدرسه دارالفنون علاوه بر دروس اساسی درس زبان خارجه برای كلیه شاگردان اجباری بود و سه زبان فرانسه، انگلیسی و روسی تدریس می‌شده است.
سازمان آموزشی دارالفنون نظیر سازمان دانشگاهها بود و اداره هر درس با یك نفر استاد (بنام استادكرسی) و یك یا چند نفر دانشیار با عنوان خلیفه بود كه سمت معاونت او را داشتند. استادان ابتدا از میان اروپائی‌ها و خلیفه‌ها از میان فارغ‌التحصیلان مدرسه انتخاب می‌شدند.


دوران فترت

با عزل و كشته شدن امیركبیر بنیانگذار دارالفنون، هرچند برنامه توسعه مدرسه راساً بدست او انجام نپذیرفت، ولی آرزوی او عملی گردید و مدرسه بتدریج به سوی قدرت معنوی صعود نمود. لكن در زمانی كه حدود 40 سال از فعالیت این مدرسه می‌گذشت اقدامات تند و افراطی افرادی نظیر ملكم خان ذهن شاه را نسبت به دارالفنون تیره كرد و مدرسه به سرعت رو به زوال رفت و در پایان پنجاهمین سال تأسیس مدرسه از این مؤسسه جز نام چیزی باقی نماند.

تجدید حیات دارالفنون

پس از انقلاب مشروطیت و با ورود معلمین فرانسوی به ایران، اقدامات اساسی برای نجات این مركز علمی مجدداً آغاز گردید و برنامه نخستین معلمین اتریشی این مدرسه دنبال شد. برنامه و آیین‌نامه تنظیمی آنها حدود یك ماه و نیم پس از صدور فرمان مشروطیت (سال 1285 هـ.ش) در چاپخانه فارس به طبع رسید. در واقع این اقدام به موقع، دارالفنون را از سقوط حتمی نجات داد. به موجب این آیین‌نامه، سال تحصیلی از شهریور هر سال آغاز و در خرداد ماه سال بعد پایان می‌یافت.
از محرم سال 1337 هـ.ق (آبان 1297 هـ.ش) رشته طب از دارلفنون جدا شد و به صورت مدرسة مستقلی در آمد و دكتر لقمان الدوله ادهم به ریاست آن انتخاب شد. قسمت نظام نیز در سال 1301 شمسی به عمارت امیریه متعلق به كامران میرزا نایب السلطنه (كه بعد از میرزاتقی خان فراهانی لقب امیركبیر به ا وداده شد) منتقل گردید و از دارالفنون مجزا شد و رفته رفته مدرسه‌ای كه اساس تحصیلات جدید در ایران و به منزله دانشگاه و مركز تعلیم علوم و فنون جدید و مورد نیاز ایران بود به صورت دبیرستانی در آمد.

 




نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 1389/02/1 توسط مهدی آرا